AVRUPA BİRLİĞİ DANİMARKA DÖNEM BAŞKANLIĞI
KOPENHAG/ DANİMARKA
30 EKİM- 1 KASIM 2002
Avrupa Birliği Danimarka Dönem Başkanlığı’nın 2002 yılı etkinlikleri kapsamında düzenlediği ve organizasyonunu Danimarka Sosyal İşler Bakanlığı ve Danimarka Özürlüler Örgütleri Konseyi’nin üstlendiği ve Kopenhag SAS Globetrotter Otel’de 31 Ekim- 1 Kasım 2002 tarihleri arasında gerçekleştirilen “Yaşam Kalitesi ve Özürlülere Yönelik Sunulan Hizmetlerin Kalitesi” konulu seminere Özürlüler İdaresi Başkanlığını temsilen katılınmıştır. Toplantıya Avusturya, Belçika, Kanada, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Litvanya, Letonya, Lüksenburg, Malta, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, İskoçya, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre, İngiltere ve Türkiye’ den hükümet, sivil toplum örgütleri, uluslararası kuruluşlardan temsilciler, özürlüler alanından uzmanlar ve aştırmacılardan oluşan toplam 126 kişi katılmıştır. Seminerin ilk günü ( 30 Ekim 2002) sabah oturumunda açılış konuşmaları, öğleden sonra ise tüm katılımcılara yönelik sunulan ve üç bildirinin yer aldığı oturuma, ardından grup çalışmalarına, ikinci günün ( 1 Kasım 2002) sabahında yine workshop çalışmalarına, öğleden sonra ise sonuç bildirilerinin ve kapanış konuşmalarının yer aldığı oturuma katılınmıştır.
Toplantının Amacı
Son yıllarda Avrupa refah modellerinin genişletilmesine yönelik eğilimler artmaya başlamış, bu modernizasyon sürecinde; sosyal adalet ve finansal sürdürülebilirlik anahtar kelimeler olarak ortaya çıkmaktadır.
Uluslararası düzeydeki bu tartışma ortamının hedef grubunu özürlüler oluşturmaktadır. Kurumsal tabanlı hizmet sunumu anlayışından bireysel tabanlı hizmet sunumuna ve evde veya küçük yaşam alanlarında bakıma yönelik paradigma değişiminin yanında üye ülkelerdeki farklı özürlüler politikalarını, refah toplumlarının özürlülere yönelik sundukları yaşamın dayanaklarını tartışma gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Danimarka Başkanlığı bu gelişmelere katkı sunması ve 2003 Avrupa Özürlüler Yılı’na kaynak sağlaması açısından Avrupa Komisyonu işbirliğinde bu semineri gerçekleştirmiştir. Sözkonusu seminerin amaçları aşağıdaki şekilde ortaya konulmuştur:
Toplantı Programı
30 Ekim 2002 /Perşembe, 10:00-11:00
Açılış Töreni’nde yapılan Konuşma Özetleri
Palle SIMONSEN
Danimarka Özürlüler Konseyi
Palle SİMONSEN genel olarak seminerin Madrid Deklarasyonuna dayalı olarak gerçekleştirildiğini belirtmiş, özürlülerin yaşamın her alanında önemli sorunlarla karşı karşıya kaldıklarını, bu anlamda da seminerin vurgusu olan özürlülerin yaşam kalitesi ve sunulan hizmetlerin kalitesinin büyük önem taşıdığına işaret etmiştir. Sözkonusu seminerin 2003 Avrupa Özürlüler Yılında fırsat eşitliği konusunda önemli girişimleri teşvik edeceğini umduğunu dile getirmiştir.
Henriette KJAER
Danimarka Sosyal İşler ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Bakanı
Bakan, özürlüler politikası konusunda farklı kesimleri biraraya getirdiklerini, özürlülerin yaşam kalitesi konusunun, Avrupa özürlüler politikasında önemli bir yere sahip olduğunu belirtmiştir. Ardından 2003 yılını Avrupa Özürlüler Yılı yapan düşüncelere değinmiştir. Bu düşüncelerin; yaşam kalitesi ve farklılıklarını, insanlar arası diyalogu, özürlüler ve toplum arası etkileşimi kapsadığını ve özürlüler politikasının sosyal politika ile ilişkilendirilerek ele alınması gerektiğini dile getirmiştir. Bu alanda siyaset dışı sektörlerin sorumluluklarını öne çıkararak özürlülük politikalarının salt siyasi alanla sınırlı olmadığını ifade etmiştir. Sorgulanması gereken noktanın hizmetlerin kalitesi olduğunu ortaya koyarak tüm kesimler için ulaşılabilir olan bir toplumsal yapının kurulması için mücadele ettiklerini söylemiştir. Özürlülerin erişilebilir konut, araç gereç ihtiyaçlarına işaret ederek hizmetlerin kaliteli ve iyi organize edilmesi gerektiğine değinmiştir. Teknolojideki gelişmelerin yeni fırsatlar ortaya çıkardığını, yüksek teknolojik araçların insanların yaşamlarını kolaylaştırdığını ve bazı problemleri ortadan kaldırdığını belirtmiştir. Özürlü kadınların; hem kadın hem de özürlü olmaktan dolayı özel problemler yaşadıkları bunların başında; şiddet ve tacizin geldiğini ifade etmiştir. Bunlardan hareketle 2003 Avrupa Özürlüler Yılı’nın özürlülük alanının etraflıca tartışılabileceği olanaklar sağlayacağını umduğunu söyleyerek konuşmasını tamamlamıştır.
Wallis GOELEN
Avrupa Birliği Komisyonu, Özürlülerin Entegrasyonu Bölümü Başkanı
Kalite konusunun tüm bireyler için önem taşıdığını ancak bunun yaşadıkları güçlükler nedeniyle özürlüler için daha da önemli olduğunu vurgulamıştır. Bu güçlüklerin iyi bir yaşam kalitesine ulaşmayı çok daha zorlaştırdığını belirtmiştir. 2001 Eurostat verilerine göre Avrupa nüfusunun %14.5’ inin çeşitli düzeylerde özrü bulunduğunu, bu oranın da bu konuya eğilinmesinin önemini ortaya koyduğunu ifade etmiştir. Burada ortaya çıkan en önemli konulardan birinin yaşam kalitesini vurgulayan politikalara duyulan ihtiyaç olduğu, Avrupa’nın özürlüler politikasında yeni bir anlayış ortaya çıktığı ve haklar (sosyal) modelinin tıbbi modelin yerini almaya başladığını dile getirmiş ve bu iki yaklaşımı aşağıdaki gibi sınıflandırmıştır:
Tıbbi model Haklar (sosyal) modeli
koruma sosyal ve ekonomik tam bütünleşme
dışlama sosyal yaşamın her alanına katılım
kader kurbanı nitelikli iş
mekanlara, bilgi teknolojisine, vb alanlara erişilebilirliklerinin geliştirilmesi
Haklar (sosyal) modeli çerçevesinde öngörülen hedefler konusunda yapılması gereken çok şey bulunduğunu, bu hedeflere ulaşmanın sadece yasal düzenlemeler yapılarak mümkün olmadığını, özürlülere yönelik varolan ayrımcılığın kaynağının toplumsal olarak yaratıldığını, bu koşulların toplumun her kesimini içine alacak şekilde zaman kaybetmeden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamış ve şöyle devam etmiştir; toplumsal tarafların bu konuda bilgilendirilmesi ve bu engelleri ortadan kaldıracak yolların ortaya konulması gerekmektedir. Ayrıca, dışlama yerine bütünleşmenin ve özür yerine yeteneğin öne çıkarılması gerekmektedir. Özürlü olmak işe yaramaz olmak değildir.
Özürlülere yönelik hizmetlerin iyileştirilmesi toplumun geneline yarar sağlayacağını belirterek, 2003 Avrupa özürlüler yılının özürlülerin haklarının farkına varılmasını sağlayacağını, ayrımcılığa karşı korunmaları yönünde çabaları arttıracağını, özürlülere yönelik daha kaliteli hizmetlerin sunulması yönünde adımlar atılmasını sağlayacağını vurgulayarak konuşmasını tamamlamıştır.
Jan ANDERSSON
Avrupa Parlamentosu Özürlüler Grubu Başkan Yardımcısı
Avrupa Parlamentosunun özürlüler grubunun 1980 yılında özürlüleri harekete geçirerek politik açıdan görünümlerini sağlamaya yönelik olarak çalışmaya başladığını ifade etmiştir. Özürlülerin kendi haklarını savunmaları gözden kaçırılmaması gereken en temel haklarıdır. Sayın Anderson, Danimarka’da özürlülerin aldıkları hizmeti kontrol etme olanağına sahip olduklarını ancak, pekçok Avrupa ülkesinde olduğu gibi özürlülere yönelik ayrımcılığın hizmet sektöründe halen devam ettiğini belirtmiştir. Ardından Avrupa Parlamentosunun rollerine ve hedefine değinmiştir:
Avrupa Parlamentosu’nun rolleri;
Avrupa Parlamentosu’nun 2003 yılı hedefi;
Son olarak, “Avrupa Özürlüler Yılı”nın özürlüler için çok çeşitli fırsatlar ortaya koyacağını söyleyerek konuşmasını tamamlamıştır.
Yannis VARDAKASTANIS
Özürlüler Forumu Başkanı
Sayın VARDAKASTANIS konuşmasına, özürlülere yönelik politika yaklaşımlarının özürlülerin toplumla bütünleşme çabaları olduğunu, özürlülerin yardıma muhtaç oldukları düşüncesinin gerçekçi olmadığını ve bu seminerine bu görüşe katkı sağlayacağını düşündüğünü belirterek başlamıştır. Özürlülere yönelik hizmetlerin serbest piyasa anlayışı çerçevesinde gerçekleştirilmesinin uygun olmadığını, bu hizmetlerin devlet tarafından sunulması gerektiğini, dolayısıyla da iyi ve düzenli hizmet sunumunun devletin sorumluluğunda olduğunu dile getirmiştir. 2003 Avrupa Özürlüler yılından özürlülerin maruz kaldıkları ayrımcılık konusuna özgü bir direktifin çıkarılmasını umduklarını, bu direktifin Avrupa’da yeni bir dönemi başlatacağını düşündüklerini belirtmiştir. Ayrıca, Avrupa Birliğine aday ülkelerin Birliğe üyelik sürecinde özürlülük konusunda çabalarını arttırmaları gerektiğini belirterek konuşmasını tamamlamıştır.
30 Ekim 2002 /Perşembe, 11:00-11:45, Bildiri Sunumu
Bjorn Hvinden, Norveç
“Avrupa Özürlüler Politikasının Gelişimi”
30 Ekim 2002 /Perşembe, 13:15-15:00, Bildiri Sunumu
Bea MAES, Belçika
“Hizmetlerin Kalitesinin Arttırılmasında Kullanıcı Katılımı”
Adolf RATZKA, İsveç (bildiri elimizde yok)
“Kendi Yaşamlarının Belirlenmesinde Önkoşul Olarak Hizmetlerin Kullanıcılar Tarafından Kontrolü ”
Jorgen Sondergaard, Danimarka
“Hizmet Sunumunun Örgütlenmesindeki Değişimler: Kullanıcıdan Vatandaşa”
Çalışma Grupları
Jerome E. BICKENBACH, Kanada
“Haklar Temelindeki Özürlülük Politikalarının Uygulamadaki Eşitliği Önündeki Bazı Engeller”
Gerard Quinn, İrlanda (bildiri elimizde yok)
Johannes Schadler, Almanya
“Özürlülük Alanında Avrupa yaklaşımları ve Stratejileri”
Hanne Kathrine Krogstrup, Danimarka
“Kalite Ölçme ve Değerlendirmede Kullanıcı Katılımı: Yukarıdan Aşağı Ve Aşağıdan Yukarı Yaklaşımları”
Eva Szeli, Macaristan
“Zihinsel Özürlülere Yönelik Örgütlenme, Hizmet Sunumu ve Bakım Konusunda Stratejiler”
Rob Greig, İngiltere
“Sosyal Bütünleşme ve Öğrenme Güçlüğü Olan Bireyler: Örgütlenme Yaklaşımlarının Ulusal ve Yerel düzeydeki Politikalara Etkileri ”
Stig Langvad, Danimarka (bildiri elimizde yok)
Renzo Andrich, İtalya
“Yaşam Kalitesinin ve Bağımsızlığın Arttırılmasına Yönelik Teknolojiler
Vibeke Abel, Danimarka
“Danimarka’da Özürlü Kadınlara Yönelik Şiddet”
Marita Iglesis Padron, İspanya
“Özürlülere Eşit Muamele ve Eşitlik Konusunda Toplumsal Cinsiyet Boyutu”
Malena Sjöberg, İsveç
“Toplumsal Cinsiyet ve Özürlülük”
1 Kasım 2002 / Cuma, 13:30, Sonuç Oturumu
Ulusal politikalar ve geleneklerdeki farklılıklara rağmen, çalışma gruplarında yer alan katılımcılar şu önerilerde uzlaşmışlardır:
© 2005- T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi - Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı