MATRA/ADEPT
Hollanda’nın Avrupa Birliğine aday ülkelere yardımcı olmak amacıyla yürüttüğü MATRA Programı’nın alt programlarından biri olan ADEPT (Accession-oriented Dutch European Proficiency Training) kapsamında 20 Ekim- 7 Kasım 2003 tarihleri arasında düzenlenen Sosyal İşler ve İstihdam programına katılınmıştır. Bu yılki sözkonusu kurs bu kapsamdaki kursların beşincisi ve sonuncusu olarak Clingendael Enstitüsü, AIAS ve Tilburg Üniversitesi işbirliğinde Hollanda’nın Lahey kentindeki Clingendael Enstitüsü’nde gerçekleştirilmiştir.
Sosyal işler ve İstihdam kursuna bu alanda görev yapan Türkiye’den üç kişi olmak üzere 12 ülkeden toplam 48 kamu çalışanı katılmıştır. Türkiye’den Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında Bakan Danışmanı olarak görev yapan M. Cem TOKER, aynı Bakanlığın Avrupa Birliği Koordinasyon Dairesi Başkanlığında DİYİH Uzmanı olarak görev yapan Büldan AYTEK ve Özürlüler İdaresi Başkanlığında Özürlüler Uzmanı olarak görev yapan Keziban KARÇKAY katılmıştır. Kursa Avrupa Birliğine aday ülkelerden onbiri (Türkiye, Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Slovenya, Litvanya, Letonya, Romanya, Bulgaristan, Estonya) ve Hırvatistan katılımcı göndermiştir.
Ekte ayrıntılı olarak sunulan kurs programı genel olarak beş bölüme ayrılabilir:
Program kapsamındaki dersler Clingendael Enstitüsü, AIAS ve Tilburg Üniversitesi akademisyenleri tarafından verilmiştir. Bunun yanında bazı programlar kapsamında işveren örgütleri, sendika, hükümet, Avrupa Komisyonu temsilcileri de dahil edilmiştir.
Kurs programı kapsamında Hollanda Çalışma Bakanlığı, Hollanda İş Konsey Merkezi, Hollanda Ekonomik ve Sosyal Konseyi, Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu, Avrupa Ekonomik ve Sosyal Konseyi, Amsterdam Belediyesi ve Amsterdam Belediyesine bağlı yabancıların istihdam yoluyla topluma uyumu projesinin uygulandığı Merkez ziyaret edilmiştir. Türkiye’yi temsilen katılan ekip tarafından Hollanda Çalışma Bakanlığı ziyaretinde Türkiye’nin sosyal güvenlik sisteminin anlatıldığı kısa bir sunuş yapılmıştır. Ayrıca, Avrupa İstihdam Stratejisinin Türkiye açısından değerlendirildiği bir ortak çalışma hazırlanarak katılımcılara sunulmuş ve tartışılmıştır.
Kurs programı genel olarak değerlendirildiğinde çok önemli yararlar sağladığı düşünülmektedir. Bunlardan en belirleyici olanı sosyal alandaki konulara Avrupa Birliği perspektifinden bakma ortamı yaratmış olması ayrıca Hollanda uygulamalarında somutlaştırmış olmasıdır. Özürlülük konusu ayrı bir başlıkta ele alınmamış olmasına karşın bazı başlıklar altında genel ifadelerle vurgulanmış ve Avrupa Birliği sosyal politikalarında özürlülük konusunun da özellikle son yıllarda önemsenmeye başladığı ve özürlülere toplumsal yaşamda eşit muamelenin geliştirilmesi konusundaki çabalara değinilmiştir.
Avrupa Birliği ülkeleri arasında, son dönemdeki ekonomik ve sosyal gelişmelere çözüm üretmek konusunda Hollanda farklı bir yapıya sahiptir. Özellikle istihdam yaratma konusunda uyguladıkları “Kısmi Çalışma” biçimi önceleri ağırlıklı olarak kadınlar için düşünülmüş olmasına karşın kısa bir zaman içinde tüm gruplara yönelik alternatif bir istihdam biçimi olarak gelişmiş ve halen başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. Bu uygulama farklı ülkeler tarafından da örnek alınmaya başlamıştır. Ayrıca sosyal taraflar arasında her düzeyde ve toplumu ilgilendiren her konuda uzlaşma kültürünün varlığı diğer bir dikkat çekici ve etkileyici konudur. Bu uzlaşma geleneğinin, kendilerine geçmişte ülke topraklarının sular altında kalmasını önlemek amacıyla uyguladıkları ve ancak beraber çalışmayla gerçekleşmesi mümkün olan ve “POLDER” olarak adlandırdıkları sisteme dayandığını ifade etmektedirler. Sosyal alandaki sorunların da ancak toplumun her kesiminin katılımı ve uzlaşmanın sağlanmasıyla çözümlenebileceğini düşünmekte ve sosyal diyaloga başvurmaktadırlar.
Daha önce de belirtildiği gibi bu kursun MATRA programının alt programlarından biri olan ADEPT kapsamında sosyal işler ve istihdam konusunda düzenlenen son kurs olduğu kursun düzenleyicileri tarafından belirtilmiştir. Bu alanda Avrupa Birliği perspektifini ve uygulamalarını görme açısından önemli yararlar sağlayan ve organizasyon açısından çok başarılı olan bu kursun tekrarlanmasının ve daha fazla kişiye ulaşmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
İhtiyaç duyulması halinde kursun içeriğindeki konulara ilişkin ders notlarına Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığından ulaşılabilir.
© 2006 - T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi - Özürlülük Araştırmaları ve İstatistik Dairesi Başkanlığı