ÖZÜRLÜ HAKLARI

HAKKIN YASAL DAYANAĞI

BAŞVURU KAYNAKLARI

EĞİTİM

EĞİTİM

EĞİTİM

Özel eğitime ve korunmaya ihtiyaç duyan çocukları yetiştirmek için özel tedbirler alınır.

Zorunlu ilköğrenim çağında bulundukları halde, zihnen, bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan özürlü olan çocukların özel eğitim ve öğretim görmeleri sağlanır.

Özel eğitim gerektiren bireylerin Türk Milli Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda genel ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmeleri sağlanır.

Milli Eğitim Temel Kanunu

İlköğretim ve Eğitim Kanunu

573 Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

Milli Eğitim Bakanlığı

http://www.meb.gov.tr

Okullarda kaynaştırma eğitimine ağırlık verilmektedir

Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

İl Milli Eğitim Müdürlükleri

Milli Eğitim Bakanlığı, özel eğitime muhtaç kişilere iş hayatında geçerliliği olan görevlere hazırlayıcı özel meslek kursları düzenler. Kursların düzenlenmesinde ve uygulanmasında bu kişilerin ilgi, ihtiyaç ve yetenekleri dikkate alınır.

Kurslara katılanlar kursa devam ettikleri sürece Kanunun çırak ve öğrencilere verdiği haklardan yararlanırlar.

3308-Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu

Milli Eğitim Bakanlığı ve İl Milli Eğitim Müdürlükleri

http://www.meb.gov.tr

Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitse tanılaması tüm illerde rehberlik ve araştırma merkezleri bulunmaktadır. Özürlü çocuğu olan aileler buralara başvurarak çocukları hakkında danışmanlık hizmeti alabilirler.

Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

Rehberlik ve Araştırma Merkezleri

Bilgi için: http://www.meb.gov.tr

http://www.ozida.gov.tr

Türkiye’de özürlülere eğitim ve rehabilitasyon hizmetlerini Milli Eğitim Bakanlığı ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu vermektedir. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunda ise Özürlülerin ve Felçlilerin Rehabilitasyonu Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

1739 Milli Eğitim Temel Kanunu

2828 Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu

http://www.meb.gov.tr

http://www.shcek.gov.tr

Uzun süre hastanede yatan çocuklar için bazı hastaneler bünyesinde “hastane ilköğretim okulları” bulunmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı

http://www.meb.gov.tr

http://www.ozida.gov.tr

Milli Eğitim Bakanlığı ve SHCEK Genel Müdürlüğü kendi çıkardığı mevzuatlara dayanarak özel statüdeki kuruluşlar için açılış izni veren denetimini yapan kurumlardır. Bu kurumlar özel, tüzel ve kamu tüzel kişilerince açılıp işletilmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu

2828 Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu

www.meb.gov.tr

www.shcek.gov.tr

Özürlü çocuğun resmi veya özel eğitim merkezlerinde aldıkları gelişim ve eğitime ilişkin giderlerin bir kısmı çalışılan kurum, emekli sandığı ve sosyal sigortalar kurumu tarafından karşılanmaktadır. Emekli sandığına ve sosyal sigortalar kurumuna bağlı kişilerin çocuklarının özel eğitimleri için 2005 yılı itibarı ile en fazla 305 milyon TL eğitim yardımı yapılmaktadır.

Bütçe uygulama talimatları çerçevesinde

http://www.bumko.gov.tr/girissayfalar/uygutalimat. htm

İşitme engelli öğrenciler meslek liselerine sınavsız yerleşebilmektedirler

Milli Eğitim Bakanlığı

http://www.meb.gov.tr

İşitme engellilere okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde gündüzlü ve yatılı olarak eğitim hizmeti verilmektedir

İlköğretim ve Eğitim Kanunu

Milli Eğitim Temel Kanunu

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği

Milli Eğitim Bakanlığı

http://www.ozida.gov.tr

Ortaöğrenimlerini tamamlayan işitme özürlü öğrenciler yüksek öğrenimlerini Eskişehir Anadolu Üniversitesine bağlı Entegre Yüksek Okulunda sürdürebilir.

Anadolu Üniversitesi

http://www.anadolu.edu.tr

SAĞLIK

SAĞLIK

SAĞLIK

Özürlü bireylerin tıbbi tanılaması hastanelerde yapılmaktadır. Sağlık Kurulu Raporu alabilmek için bu konuda yetkili hastanelere başvurmalıdır.

Yetkili hastaneler için:

http://www.ozida.gov.tr/

Ülkemizde hamilelik döneminde bebeğin fiziksel ve zihinsel özürlü olup olmadığının saptanması amacıyla genetik danışma merkezlerinde genetik danışma hizmeti sunulmaktadır.

Genetik Hastalıklar Tanı Merkezleri Yönetmeliği

http://www.ozida.gov.tr/

Özürlü çocuk doğumlarının önlenmesi için, gebelik öncesi ve gebelik döneminde tıbbi ve eğitsel çalışmalar yapılır. Yeni doğan bebeklerin metabolizma hastalıkları için gerekli olan testlerden geçirilerek risk taşıyanların belirlenmesine ilişkin tedbirler alınır.

Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu (Ek bent: 30. 05. 1997-KHK/572, m. 24)

Ülkemizde tıbbi rehabilitasyon hizmetleri Sağlık Bakanlığı ve üniversitelerde verilmektedir.

Sağlık Bakanlığı, üniversiteler

http://www.ozida.gov.tr

MESLEKİ REHABİLİTASYON VE

İ STİHDAM

İŞ YAŞAMINDA KORUMA-SOSYAL GÜVENLİK

Ülkemizde özürlü vatandaşlarımız için Türkiye İş Kurumu, Devlet Personel Başkanlığı, halk eğitim merkezleri, mesleki eğitim merkezleri, özel dershaneler, belediyeler ve özürlülerle ilgili dernek ve vakıflar tarafından meslek edindirme kursları açılmaktadır.

Türkiye İş Kurumu,
Halk Eğitim Merkezleri,
Mesleki Eğitim Merkezleri,
Özel Dersaneler,
Belediyeler ve Özürlülerle İlgili Dernek ve Vakıflar

Bilgi için: http://www. iskur. gov. tr/
http://www. cygm. meb. gov. tr/
http://www. cygm. meb. gov. tr/

Gerek kamu gerekse özel sektörde özürlü işçi olarak iş bulmayı sağlayacak kurum Türkiye İş Kurumudur.

Türkiye İş Kurumu Kanunu

Türkiye İş Kurumu

Bilgi için: http://www. iskur. gov. tr/

Yasal kotasının üstünde özürlü çalıştıran işverenlerin sigorta primlerinin yarısı devlet tarafından karşılanmaktadır

İş Kanunu

Türkiye İş Kurumu

Toplu iş görüşmelerinde özürlü işçiler aleyhine hükümler konulamaz

Sosyal güvenlik kuruluşlarınca karşılanan araç ve gereçlerin standartlara uygun olarak sağlanması gerekmektedir.

572 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 20-22-23

Emekli Sandığı-SSK-Bağkur

http://www.ozida.gov.tr/

Sosyal güvenlik kurumlarında Bağ-Kur hariç olmaz üzere (SSK, Emekli Sandığı) iyileştirme hükümleri sayesinde engelsiz sigortalılara nazaran daha erken emekli olma imkanı sağlanmıştır.

Özürlüler için sınavlar, özürlü grupları dikkate alınarak sınav sorusu hazırlamak ve değerlendirmek üzere özel sınav kurulu teşkil edilerek ayrı yapılır.

Sınavlarda özrün özelliğine göre kurumların refakatçi bulundurması gereklidir.

Devlet Memurları Kanunu Md. 50/Değişik fıkra: 30. 05. 1997-KHK/572, m. 14

Özürlülerin Devlet Memurluğuna Alınma Şartları ile Yapılacak Yarışma Sınavları Hakkında Yönetmelik

Devlet Personel Başkanlığı

Özürlü vatandaşlarımızın çalıştığı kamu kurum ve kuruluşu özelleştirme kapsamındaysa, kapatma ve tasfiye halleri dışında özürlü vatandaşlarımız işten çıkartılamaz.

4046 Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Türkiye İş Kurumu

50 ve daha fazla işçi çalıştıran kamu % 4, özel sektör işletmeleri % 3 özürlü çalıştırmak zorundadır. Yükümlülüğüne uymayan işletmelere kesilecek ceza paraları özürlü vatandaşlarımızın istihdamı, mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyonu için kullanılmaktadır

İş Kanunu

Türkiye İş Kurumu

Meslek edindirme kurslarından yararlanan özürlü vatandaşlarımıza işe yerleştirmede öncelik tanınır.

Türkiye İş Kurumu
Halk Eğitim Merkezleri
Mesleki Eğitim Merkezleri
Belediyeler
Özürlülerle İlgili Dernek ve Vakıflar

Özelleştirme sonucunda özürlü vatandaşlarımızın çalıştığı kurum veya kuruluşun tasfiye edilmesi veya kapatması halinde işine son verirse bulunulan ildeki Türkiye iş kurumuna başvurulmalıdır. Bu durumda iş kaybı tazminatı, kanunun diğer çalışanlara tanıdığı hakların iki katı oranında ödenmektedir.

4046 Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Türkiye İş Kurumu

Kamu kurumlarınca özürlü vatandaşlarımıza ayrılan boş devlet memuru kadroları için her yılın nisan-mayıs, temmuz-ağustos veya ekim-kasım dönemlerinde sınav açılmaktadır.

Sınav duyuruları devlet personel başkanlığı tarafından resmi gazetede, tirajı yüksek ulusal gazetelerde ve TRT televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla yapılmaktadır. Kurumlar sınav duyurularında işin özelliği gerektirmediği sürece özür grupları arasında bir ayrım yapamayacağı gibi özür oranında da üst sınır getiremeyeceklerdir

Sakatların Devlet Memurluğuna Alınma şartları ile Hangi İşlerde Çalıştırılacakları Hakkında Yönetmelik

DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI

Kurum ve kuruluşlar çalışma yerlerini özürlü vatandaşlarımızın çalışmasını kolaylaştıracak şekilde düzenlemek gerekli tedbirleri almak ve özürlü vatandaşlarımızın çalışmaları ile ilgili özel araç ve gereçleri temin etmek zorundadır

Sakatların Devlet Memurluğuna Alınma şartları ile Hangi İşlerde Çalıştırılacakları Hakkında Yönetmelik

http://www.ozida.gov.tr

Kurum ve kuruluşlar Devlet Memurları Kanununa göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında özürlü çalıştırmak zorundadır. % 3`ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (taşra teşkilatı dahil) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır.

Devlet Memurları Kanunu md. 53/Ek fıkra: 30. 05. 1997-KHK/572, m. 15

Kamu kurumlarının sakat memur çalıştırma yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin takip ve denetiminden başbakanlık devlet personel başkanlığı sorumlu ve yetkilidir

Bilgi için: http://www. basbakanlik-dpb. gov. tr/

İşverenlerin belirli bir mesleği olan özürlüleri öncelikle meslekleri ile ilgili işlerde çalıştırmaları gerekmektedir

SOSYAL YARDIMLAR

İNDİRİMLER

İSTİSNALAR

Herhangi bir sosyal güvencesi olmayan özürlü vatandaşlarımızın almış oldukları sağlık kurulu raporlarından bağış ve evrak parası adı altında para talep edilmeyecektir.

03. 12. 2002 tarih ve 2002/58 No’lu Başbakanlık Genelgesinin 6 ncı maddesi

Sağlık Bakanlığının 10. 05. 2000 tarih ve 2000/48 No’lu Genelgesi

Sağlık Bakanlığı

Özürlülere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşların amaçlarına uygun teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır.

Katma Değer Vergisi Kanunu Madde 17/2

18 yaşını bitirmiş ve herhangi bir sosyal güvencesi olmayan özürlüler kendilerine aylık bağlanmasını talep edebilirler.

2022 Sayılı Yasa

Emekli Sandığına veya bulunduğu yerdeki valilik veya kaymakamlık makamları

http://www.ozida.gov.tr/

Özürlülerin kullandığı araç ve gereçler ücretsiz karşılanabilmektedir.

572 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 17

İl ve İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları

http://www.ozida.gov.tr/

2002/58 sayılı başbakanlık genelgesi, özürlülere yönelik birçok düzenlemenin uygulanmasını içermektedir.

2002/58 Sayılı Başbakanlık Genelgesi,

http://www.ozida.gov.tr/

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7. maddesine göre, 11 sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, münhasıran aracı sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibatı bulunanların malul ve sakatlar tarafından beş yılda bir defaya mahsus olarak bizzat kullanılmak üzere ve %90 ve üstü oranda raporu bulunan tüm özürlüler yeni otomobil ve bir kısım ticari araçlarda Özel Tüketim Vergisinden muaftırlar.

4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu

Maliye Bakanlığı

http://www.gelirler.gov.tr/gelir2.nsf

Belediyeler toplu taşıma araçlarından özürlüleri ücretsiz veya indirimli olarak yararlandırmak zorundadır.

572 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4

Belediyeler

http://www.ozida.gov.tr/

Belediyelere ait ve belediyeler tarafından işletilen veya kiraya verilen büfeler, otoparklar gibi işyerlerinin özürlüler tarafından işletilmesi konusunda kolaylık getirmiştir.

572 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4

Belediyeler

http://www.ozida.gov.tr/

Çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari % 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır ve aşağıda belirtilen sakatlık indiriminden faydalanırlar.

Sakatlık indirimi özel indirim tutarının;

Birinci derece sakatlar için sekiz katı,

İkinci derece sakatlar için dört katı,

Üçüncü derece sakatlar için iki katıdır.

Sakatlık derecelerine göre tespit edilecek indirimler, özel indirime eklenerek hizmet erbabının ücretinden indirilir.

Aile reisinin, eşinin ve çocuklarının her birinin gerçek usulde tespit edilen ücret gelirine bu maddede yer alan özel indirim ve sakatlık indirimi uygulanır

Gelir Vergisi Kanunu MADDE 31/2

Maliye Bakanlığı

Devlet Demir Yolları ana hat yolcu trenleri ile seyahat halinde özürlüler %20 indirimden yararlanabilir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Özürlüler İçin Kimlik Kartı Yönetmeliği

Bakanlar Kurulu Kararları

DEVLET DEMİR YOLLARI BİLET SATIŞ BİRİMLERİ

Devlet tiyatroları, gösterilerini özürlülere ücretsiz sunmaktadır.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Özürlüler İçin Kimlik Kartı Yönetmeliği

Bakanlar Kurulu Kararları

DEVLET TİYATROLARI

Bilgi için: http://www.devtiyatro.gov.tr/icgise.html

Harp Malulü ve Vazife Malulleri ve kendilerine refakat eden eşleriyle şehitlerin eşleri Devlet Demiryolları ve Denizcilik Bankasının iç hatları vasıtalarından birinci mevkide ve belediye vasıtalarında ücretsiz seyahat ederler. Bu Kanunun 1 inci maddesine göre kendilerine aylık bağlanan dul eş de bu haklardan yararlanır.

Bu Kanun kapsamına girenler ile bunların eşleri ve dul eşleri Genel ve Katma Bütçeli daire ve idarelere ait veya bağlı hastanelerde ücretsiz tedavi edilirler. Ayrıca, bu tedavi kurumlarından ve dışardan alacakları ilaç bedelleri Devlet tarafından ödenir.

İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun. Madde 2/(Ek cümle: 4432 - 8. 8. 1999)/ (Ek fıkra: 3688 - 5. 12. 1990)

Devlet Demiryolları

Denizcilik Bankası

Belediyeler

Kamuya ait hastaneler ve diğer sağlık kuruluşları

Kızılay, muhtaç hastalara tedavi yardımı yapar; güçsüz ve fiziksel özürlülere noksan veya arızalı organlarının fonksiyonlarını tamamlayıcı, destekleyici veya rehabilite edici nitelikte araç temin etmeye çalışır.

Türkiye Kızılay Derneği Tüzüğü

Türkiye Kızılay Derneği Şubeleri

Kredi Ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün öğrenci yurtlarından özürlü öğrenciler istemde bulunmaları halinde yararlanabilmektedirler.

Kredi ve Yurtlar Kurumu Bölge Müdürlükleri

Bilgi için: http://www. kyk. gov. tr/

Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından uygulanan harç ve öğrenim kredisi tahsisinde %40 ve üzerinde özürlü olduğunu belgeleyenlere öncelik tanımakta ve harç kredisinin geri ödenmesinde yönetim kurulu kararı ile %50 indirim yapılmaktadır.

Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetim Kurulu kararı

Kredi ve Yurtlar Kurumu

http://www. kyk. gov. tr/

Malul ve sakatların kullanımına mahsus eşya gümrük vergilerinden muaftır.

Münhasıran malul ve sakatlar tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan ve bunlar tarafından ithal edilen motorlu veya motorsuz koltuklar, bisiklet, motosiklet ve motor silindir hacmi 1600 (dahil) cc'ye kadar olan binek otomobilleri (arazi taşıtları hariç) ile el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olmaları nedeniyle bizzat sakat kişi tarafından kullanılamayan, sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan ve sakat kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılan motor silindir hacmi 2500 (dahil) cc'ye kadar olan taşıtlar (arazi taşıtları hariç) gümrük vergilerinden muaftır

Gümrük Kanunu Madde 167/12/a

Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Haller Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı Resmi Gazete Tarihi: 28/09/2004

Gümrükler

Özürlü vatandaşlarımız kendi işini kurduğunda gelir vergisi indiriminden yararlanabilir

Gelir Vergisi Kanunu MADDE 31/2

Maliye Bakanlığı

Sakatlık dereceleri % 90 ve daha fazla olan malul ve özürlülerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malul ve özürlüler, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar motorlu taşıtlar vergisinden müstesnadır.

197 Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu/md. 4

Maliye Bakanlığı

http://www. gelirler. gov. tr/gelir2. nsf

Telsim (cepözel engelliler) - Türkcell (destekcell) cep telefonlarında görüşme ücretınden indirimli olarak yararlanılabilir.

Telgraf ve Telefon Kanunu

Özürlüler İdaresi Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname /md. 3-Özürlüler İçin Kimlik Kartı Yönetmeliği

Türkcell ve Telsim müşteri hizmetleri birimi

Bilgi için:

http://www.telsim.com.tr/bilgi/AbonelikPaketleri/Engelli. php

http://www.turkcell.com.tr/

Türk Hava Yolları ile seyahat halinde belirlenen esaslar doğrultusunda özürlüler %40 indirimden yararlanabilir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Özürlüler İçin Kimlik Kartı Yönetmeliği

Bakanlar Kurulu Kararları

TÜRK HAVA YOLLARI BİLET SATIŞ BİRİMLERİ

Bilgi için: http://www.ozida.gov.tr/

Yükseköğretim kurumuna girmeye hak kazanan ve kayıt yaptırarak öğretime başlayan öğrenci ilk yılında bulunduğu ilin valiliği bünyesindeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfı’na başvurması durumunda, başbakanlık bursundan yararlandırılır. . Ayrıca yardımcı ders araç gereçlerinin temini konusunda özürlü öğrenciye destek verilmektedir.

Kredi ve Yurtlar Kurumu Bölge Müdürlükleri

Bilgi için: http://www. kyk. gov. tr/

FİZİKSEL ÇEVRE

ULAŞIM

STANDARTLAR

Belediyeler özürlülere uygun düzenlemeleri standartlara uygun olarak yapmak zorundadır.

572 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4

Belediyeler

http://www.ozida.gov.tr/

İmar mevzuatına ulaşılabilirlikle (fiziksel engellerin kaldırılmasıyla) ilgili hükümler eklenmiştir. Buna göre, kaldırımlar, yaya yolları, konutlar ve umumi binalar özürlülerin ulaşabilirliğine uygun olarak yapılmak durumundadır.

İMAR KANUNU (*)Kanun No. : 3194 R. G. : 09. 05. 1985 Kabul T. : 03. 05. 1985  Sayı: 18749 MADDE 47 - 48 -

EK MADDE 1 - (Ek: 30. 05. 1997-KHK/572, m. 1) Fiziksel çevrenin özürlüler için ulaşılabilir ve yaşanılabilir kılınması için, imar planları ile kentsel, sosyal, teknik altyapı alanlarında ve yapılarda, Türk Standartları Enstitüsünün ilgili standardına uyulması zorunludur.

Belediyeler

Özürlü barındıran yurtlarda özürlüler için tuvalet, binanın kat durumuna göre özürlü rampası veya asansör, bulunması zorunludur.

Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği Madde 6

Milli Eğitim Bakanlığı

Bedenen ve ruhen sağlam, görme derecesi sürücü belgesi almaya elverişli olan sağır ve dilsizler ile bazı bedensel engellilere hekimlerin uygun görmesi halinde sadece otomobil kullanmak üzere H Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir.

Sağlık Kurullarınca Verilecek Sürücü Olur Raporlarının Düzenlenmesine Esas Olan Sağlık Muayenesinde Sürücü Adaylarında Aranılacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine İlişkin Esaslar

Sağlık Kuruluşları

http://www.hukuki.net/

www.saglikhukuku.net/mevzuat/src. asp

Trafik akışını engellememek koşuluyla park etmeye elverişle alanlara araç park edebilirler. (Özürlü Kimlik Belgesinin aracın ön yüzünde görünecek şekilde asılması gerekir. )

Özürlüler için özel düzenlemeleri içeren standartlar hazırlanmaktadır. Örneğin:

Özürlü İnsanların İkamet Edeceği Binaların Düzenlenmesi Kuralları

Özürlü Kişiler İçin Teknik Yardımlar, Sınıflandırma

Şehir İçi Yollar-Raylı taşıma Sistemleri Bölüm 5: Özürlü ve Yaşlılar İçin Tesislerde Tasarım Kuralları

Özürlüler İçin Teknik Yardım Malzemeleri-Genel özellikler ve Deney Metotları

Şehir İçi Yollar- Özürlü ve Yaşlılar İçin Sokak, Cadde, Meydan ve Yollarda Yapısal Önlemler ve İşaretlemelerin Tasarım Kuralları

Demiryolu Taşıtları- Yolcu Vagonları- Özürlü Yolcuların Tekerlekli Sandalyeleri İle Seyahatine Uygun Vagon Düzenlemeleri

Sakatların taşınması için asansörler- özellikler ve deney metotları

Türk Standartları Enstitüsü Kuruluş Kanunu

Türk Standartları Enstitüsü

Bilgi için: http://www. tse. gov. tr

ÖRGÜTLENME

SİYASAL HAKLAR

Özürlüler, dernekler, federasyonlar ve konfederasyon şeklinde sivil toplum örgütlerinde örgütlenmiştir.

5253 sayılı Dernekler Kanunu

Engelliler alanında örgütlü dernekler
Türkiye Körler Federasyonu
Bedensel Engelliler Federasyonu
İşitme Engelliler Federasyonu
Zihinsel Engelliler Federasyonu
Türkiye Sakatlar Konfederasyonu

Bilgi için: http://www.ozida.gov.tr/

Seçmen kütüğü yazımı sırasında, seçmenin oyunu kullanmasını engelleyecek bir özürlülüğü varsa kaydedilir.

Özürlü seçmenlerin oylarını rahatlıkla kullanabilmeleri için gerekli tedbirler alınır.

Oy verme günü. . . Gebeler, hastalar ve sakatlar bekletilemezler. Yaşlılar önce alınabilirler.

Körler, felçliler veya bu gibi bedeni sakatlıkları açıkça belli olanlar, bu seçim çevresi seçmeni olan akrabalarından birinin, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen birden fazla malule refakat edemez.

26. 04. 1961 tarih, 10796 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun

(Madde 36, Ek fıkra: 30. 05. 1997-KHK/572, m. 26)

Madde 74 - (Değişik madde: 31/07/1998 - 4381/5 md. )

MADDE 90

MADDE 93 - (Değişik: 17. 05. 1979 - 2234 s. Y. m. 1)

http://www.ozida.gov.tr/

SPOR

SPOR

SPOR

Özürlülerin profesyonel olarak spor yapmaları için devlet bakanlığına bağlı özürlüler spor federasyonları vardır.

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun3289/m. 2, 10

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü
Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri
Bedensel Engelliler Spor Federasyonu
Görme Engelliler Spor Federasyonu
İşitme Engelliler Spor Federasyonu

Bilgi için: http://www.besf.org.tr/