KOMİSYON RAPORLARI VE GENEL KURUL GÖRÜŞMELERİ
Türkiye’de Bakım Güvence Sistemi İle İlgili Mevzuat
1. Evde Bakıma Yönelik Bakım Güvence Sistemi: Türkiye açısından bakım güvence sistemlerini değerlendirecek olursak, şunları tespit edebiliriz:Türkiye’de ilk kez sosyal güvenlik kapsamı dışında olan veya sosyal sigortalı olduğu halde yoksul bakıma muhtaç özürlü olanlara dönük bakım güvence sistemi oluşturulmuştur. Daha somut bir ifadeyle, sosyal güvenlik kurumlarına tâbi olsun veya olmasın kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olduğu birey sayısına göre kendilerine düşen ortalama aylık gelir tutarı bir aylık net asgari ücret tutarının 2/3’ünden daha az olan bakıma muhtaç özürlülere evde veya kurumda bakım güvence hizmetleri sunulmaktadır. Genelde evde bakımı özendirmek maksadıyla bakıma muhtaç özürlülere ve bakıcı aile fertlerine net asgari ücret üzerinden ödenen bakım ödeneği tercih edilmektedir. Böylece kendi kendilerine yeterli olmayan bakıma muhtaç özürlülere sürekli olarak evlerinde bakmak mecburiyetinde olan sosyal sigortalı olsun veya olmasın yoksul aileler de sosyal güvenlik kapsamı altında maddî yönden desteklenmektedir. Ancak şu anda yoksul olmayan sosyal sigortalılar, bakım güvence sisteminden yararlanamamaktadırlar. Dolayısıyla, bakım sigortasının ihdasıyla birlikte Türkiye’de oluşturulacak bakım güvence modeli, karma model niteliği taşıyacaktır. Bakım sigortası ile birlikte bakım güvence hizmetlerinden yararlanma şartları içinde yoksulluk şartı da artık aranmayacaktır.
2. Kurumsal Bakıma Yönelik Bakım Güvence Sistemi: Sosyal güvenlik kurumlarına tâbi olmayan, bakıma muhtaç özürlülerden ailesini kaybetmiş olanlar ile ailesi ekonomik ve-veya sosyal yoksunluk içerisinde bulunanlara bakım hizmetleri, resmî veya özel bakım kurumlarında verilmektedir. Bu hizmetlerin, gerçek ve tüzel kişilerce de yürütülmesi mümkündür. Bakıma muhtaç özürlüler için sunulacak kurumsal bakım hizmetlerinin karşılığı olarak bakım merkezine her ay iki aylık net asgari ücret, gündüzlü bakım hizmetleri için net asgari ücret ödenmektedir.Yani, yoksul bakıma muhtaç kişiler, ücret ödemeksizin kurumsal bakım hizmeti alabilmektedir.Ancak bu durum, bakıma muhtaç özürlünün kendisinin veya ailesinin herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tâbi olması hâlinde, bakım hizmetinden faydalanmasına engel teşkil etmekteydi. Bakıma muhtaç özürlüler için bu engelin kaldırılması ve eşitliğin sağlanması amacıyla 10.02.2007 tarihinde ilgili mevzuatta bir değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklik ile “her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirleri toplamı esas alınmak suretiyle; kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olduğu birey sayısına göre kendilerine düşen ortalama aylık gelir tutarı bir aylık net asgari ücret tutarının 2/3’ünden daha az olan bakıma muhtaç özürlülere resmî veya özel bakım merkezlerinde ya da ikametgâhlarında bakım hizmeti verilmesi sağlanır.” hükmü getirilmiştir.