KOMİSYON RAPORLARI VE GENEL KURUL GÖRÜŞMELERİ
II. MEVCUT DURUM
2005 yılında yürürlüğe giren 5378 sayılı Özürlüler Kanunu ile özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araçgereç ve özel bilgisayar programları KDV’den muaf tutulmuştur.
Özürlüler Kanunu ile uygulamaya konulan bir diğer düzenleme ise, özürlülerin ihtiyaçları olan işitme cihazı ve ortez-protez yapan ve uygulayan merkezlerin mesleki yeterliliği olan kişilerce Sağlık Bakanlığı denetiminde açılmaları ve standartlara kavuşturulmalarıdır.
T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı
Aynı Kanun hemen hemen tüm kurumlara ve tüzel kuruluşlara umuma açık yerlerin ve taşıtların özürlüler için erişilebilir duruma getirilmesi zorunluluğunu getirmektedir. Ancak Türkiye de özürlü bireylerin kullanabileceği destek teknolojileri konusunda sıkıntı yaşanmaktadır. Bu konuda üretilen yerli bir yazılım ve donanım olmadığı için özürlü vatandaşlarımız bilişim ve destek teknolojilerinden yeterince faydalanamamaktadır. Bazı özür grupları için geliştirilmiş destek teknolojileri de oldukça pahalıdır ve birçoğu da sosyal güvenlik kurumlarınca karşılanmamaktadır.
Birçok kamu kurumu özürlüler konusunda hizmet vermekle birlikte düzenli bir veritabanına sahip değildir. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı özürlülere hizmet veren kamu kurumlarının özürlü vatandaşlarımıza ait bilgileri daha düzenli tutmalarını sağlamak ve bu bilgileri ortak bir veritabanında tutarak bunu ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşmak amacı ile Ulusal Özürlüler Veritabanı Projesini başlatmıştır.
Özürlüler Kanununun 20’nci maddesinde “özürlülerin mesleklerini icra veya infaza yardımcı araç ve gerecin kurumlarınca temin edilmesi esastır” denmektedir. 15 nci maddesinde ise “özürlülerin her türlü eğitim ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kabartma, sesli, elektronik kitap; alt yazılı film ve benzeri materyal üretilmesini teminen gerekli işlemler, Milli Eğitim Bakanlığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca müştereken yürütülür” ifadesi yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7’nci maddesi kapsamında Büyükşehir Belediyelerimizin yaşlı ve özürlüler alanındaki yetki ve sorumlulukları gereği önemli çalışmaları bulunmaktadır. Ancak uygulamada çoğu zaman bu gerekliliklerin yerine getirilmesinde sorunlar yaşanmaktadır.
Teknolojinin en önemli kullanım sahalarından biri olan acil çağrı ve yardım mekanizması, gelişmiş ülkelerde sistemli bir biçimde özürlüye hizmet vermektedir. Ancak Türkiye de bu konuda hem teknolojik donanım hem de finansman açısından büyük eksiklikler mevcuttur.
Toplumda farkındalığın sağlanması; özürlülerin ve özürlü ihtiyaçlarının algılanması, insanların bu yönde bilinçlendirilmesi, sorunların çözümüne tüm kamu kurum ve kuruluşların dahil edilmesi, özürlü bireyin sağlıklı bir birey gibi toplumsal yaşama tam katılımını sağlayacak en önemli yaklaşımdır.
Sonuç olarak, bugün Türkiye’de özürlüler için teknoloji üretiminin ve kullanımının istenilen düzeyde olduğunu söylemek zordur. Bu durum bilgi yetersizliği ve ekonomik sorunlardan kaynaklanmaktadır.